Her Beş Nefesten Biri

Amazon Yağmur Ormanları, Brezilya, Peru, Kolombiya, Venezuela, Ekvador, Bolivya, Fransız Guyanası, Guyana ve Surinam olmak üzere dokuz ülkeyi kapsayan yaklaşık beşyüz bin kilometre kare büyüklüğünde, biyolojik çeşitlilik açısından dünyanın en önemli bir kaç alanından biridir. Tüm dünyadaki ormanların ürettiği oksijenin yaklaşık beşte birini Amazon Yağmur Ormanları üretir. Başka bir deyişle, aldığınız her beş nefesten biri bu ormanlardan gelir.

Amazon Yağmur Ormanları’nın bir diğer önemli özelliği ise henüz iletişim kurulmamış yaklaşık 100 kadar insan topluluğunu barındırmasıdır. Bu insanlar binlerce yıldır dünyanın geri kalanında ne olup bittiğini bilmeden ve “modern” dünyadan bir haber yaşamlarını sürdürmektedir. Bunlar arasında ormanların Brezilya kısmında yaşayan avcı-toplayıcı Awá ve ilk kez bu sene fark edilen ve nehrin kıyısında uzaktan fotoğraflanan Mashco-Piro toplulukları vardır.

Bölgede biyolojik çeşitliliğin korunması için yıllardır araştırma ve koruma çalışmaları yapan arkadaşlarımının anlattıklarına bakılırsa işler böyle giderse Amazon Yağmur Ormanları ve içinde barındırdığı tüm yaşam, madencilik, tarım ve hayvancılık, ve ormancılık faaliyetleri yüzünden bir kaç on yıl içinde yok olacaktır.

Amazon Yağmur Ormanları ve orada olup bitenler ilginizi çekmeyebilir. Fakat aldığınız her beş nefesten birinin o ormanlar sayesinde olduğunu hatırlayıp, en çok son yüzyıl içinde dünyadaki doğal yaşamın hangi aktörler, hangi nedenler ve nasıl süreçler sonucunda yok edildiğini anlamak isterseniz Amazon Yağmur Ormanları’nda bugün olup bitenleri uluslararası basından takip edebilirsiniz. Guardian gazetesinde bundan üç gün önce yayınlanan yazı iyi bir başlangıç olabilir.